به گزارش ثریا - اکبر نصراللهی در همایش «اربعین و جامعه مهدوی» در شهر مقدس کربلا، مهمترین ویژگی‌های‌مشترک جامعه‌ مهدوی و اربعین را عشق و معنویت، خودسازی و دگرسازی، حاکمیت مومنان و اراده‌های مردم دانست و گفت: بعد از سال‌ها، ابراز انزجار و مبارزه با جنایات رژیم صهیونیستی در کنار تلاش‌ها و هماهنگی برای اقدام بزرگ در این زمینه، دال مرکزی در گفتمان مردم کشورهای مختلف در راهپیمایی اربعین امسال شده‌ است.

وی همچنین با اشاره به نظر مقام معظم رهبری مبنی بر «حکومت متکی به ایمان ها و اراده‌های مردم» به عنوان ویژگی جامعه مهدوی گفت: دقیقا وجود چنین ویژگی یعنی ایمان و اراده مردم، حضور آنها در اربعین در گرمای هوا را به آرامش و حال خوب تبدیل کرده است.

*اربعین، رنگین‌کمان فرهنگ‌ها، اقوام، ملیت‌ها، مذاهب و حتی ادیان مختلف است

رئیس دانشکدگان جامعه و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به فراملیتی، فراجناحی و فرادینی توصیف‌کردن اربعین افزود: اربعین رنگین‌کمان فرهنگ‌ها، اقوام، ملیت‌ها، مذاهب و حتی ادیان مختلف است؛ حق‌طلبی، عدالت و آزادیخواهی و عشق به فرزند مولا علی‌ (ع)، شکل‌دهنده این رنگین‌کمان و حس و معرفت مشترک همه عاشقان است.  

نص اللهی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: پیاده‌روی اربعین حسینی زمینه‌ساز جامعه مهدوی است و مشتاقان را در مسیر زندگی اصلی و آرمانی جامعه مهدوی قرار می‌دهد.

وی گفت: انسجام امت اسلامی، خوش‌بینی، صبر و مقاومت  احساس امنیت، خدمتگزاری و ایثار و فداکاری، احساس بی نیازی و کاهش دلبستگی به مادیات، شکرگزاری، پاک شدن کینه‌ها از دل مردمان، فراگیری، رفاقت و دوستی و صمیمیت، اطعام و بخشش اموال برای برآوردن نیازهای همدیگر از ویژگی‌های جامعه مهدوی است که در اربعین هم رو به گسترش است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی افزود: راهپیمایی عظیم اربعین، نمایشی از زمان ظهور مهدی موعود است؛ چراکه بر اساس روایت‌های متعدد ویژگی های مذکور  موجود، در زمان ظهور، وجود دارد و همه آنها بویژه همدلی و صمیمیت بین زائران اربعین و در میزبانی مردم عراق به خوبی دیده می‌شود.

نصراللهی همچنین گفت: اربعین تمرین ورزیده شدن و آمادگی دل کندن از کسب و کار و زندگی برای رسیدن به اهدافی عالی و الهی است؛ اربعین، احیاگر فرهنگ ناب دینی در ایثار، نوع‌دوستی، سخاوت و احسان است. این فرهنگ، همان است که در عصر ظهور حضرت ولی عصر عج حاکم خواهد شد و مردم بدون هیچ چشم داشتی، دارایی‌های خود را با نیازمندان و محتاجان شریک خواهند شد و حکومت جهانی مهدوی نیز همه امکانات را برای رفع نیازهای مادی و معنوی بشر بسیج خواهد کرد.

*ولایتمداری؛ مهم‌ترین شباهت مراسم پیاده‌روی اربعین و جامعه مهدوی

وی ولایتمداری را مهم‌ترین شباهت مراسم پیاده‌روی اربعین و جامعه مهدوی دانست و گفت: همه ویژگی‌های جامعه مشترک جامعه مهدوی و اربعین، در پرتو این ویژگی محقق می‌شود.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به شکل‌گیری تمدن‌ها بر اساس آرمان‌های مشترک گفت: راهپیمایی اربعین با گسترش دایره حق طلبان و توسعه تعاملات عدالت و آزادی خواهان، زمینه حرکت و  تأسیس تمدن نوین اسلامی و جامعه مهدوی است.

نصراللهی با اشاره به حدیثی از امام حسن عسگری (ع)  که "زیارت اربعین" از نشانه‌های اهل ایمان است، گفت: در راهپیمایی اربعین، مردم از  کشورهای مختلف یکدیگر را شناسایی و شبکه بزرگ عاشقان جامعه مهدوی را شکل می دهند.

وی افزود: پیاده روی اربعین به دلیل رفتار عقلایی و منطبق  با فطرت، ظرفیت گفت و گو با جهان و زمینه‌های مشترک با جامعه آرمانی عصر ظهور را دارد و تعمیق و تداوم آن‌ها، زمینه ساز ظهور حضرت (عج) است .

*اربعین هم رسانه و هم خبر است

رئیس دانشکدگان جامعه و رسانه در بخش دوم سخنان خود با استناد به مدل‌ها و شاخص‌های ارتباطی و ارزش‌های‌ خبری گفت: اربعین هم "رسانه " و هم "خبر" است. رسانه است چون هم تولید، منتشر و توزیع کننده انبوه محتواست و هم پیام های ناب اربعین، مخاطبان انبوه دارد؛ علاوه بر این اربعین برخلاف رسانه‌های معمول فقط واسطه خبرهای دیگران نیست؛ بلکه خودش خبر و منبع آن است؛ بنابراین اربعین نه تنها یک رسانه بلکه ابررسانه و رساترین، مردمی‌ترین، جامع‌ترین، بزرگترین، صمیمانه‌ترین رسانه و رسانه مظلومان و عدالت طلبان  و آزادیخواهان است.

نویسنده کتاب راهنمای پوشش خبری افزود: اربعین به دلیل نوع، مکان، تعداد و ترکیب جمعیتی، تنوع غذایی، میزان پیاده‌روی، نوع مشارکت شرکت کنندگان، دوره برگزاری متمایز از همه مراسم مذهبی‌ دنیا حتی حج و کومبه‌ میلا دارای همه ارزش‌های‌خبری است؛ با وجود این اولا از ظرفیت رسانه اربعین استفاده کافی نمی‌شود، ثانیا رسانه‌های‌اسلامی در پوشش آن، ناتوان، تلاش‌شان ناکافی و محدود به قالب و دوره خاص و اغلب احساسی است و ثالثا رسانه‌های‌غربی در این خصوص راهبردهای سکوت، کوچک نمایی اما در پوشش برخی اشکالات جزیی و طبیعی، استراتژی بزرگنمایی را اتخاذ کرده اند.

رئیس دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه همچنین گفت‌: اربعین فرصت استثنایی برای معرفی چهره واقعی اسلام و پیام دوستی است که با توجه به الهی، انسانی و فطری بودن می تواند مخاطبان زیادی را از سراسر جهان داشته باشد و تلاش‌های رسانه های غرب برای اسلام و ایران هراسی را خنثی کند. رسانه ها باید در پوشش احساسات مذهبی و شور اربعین و عقلانیت و معرفت و حکمت توازن برقرار کنند؛ اما متاسفانه در پوشش رسانه ای اربعین احساسات بر معرفت و بصرت غلبه دارد. رسانه ها باید به موازات توجه به احساسات مذهبی، به بصیرت و معرفت افزایی در اربعین توجه داشته باشند؛ اما متاسفانه رسانه ها به سوژه های کلیشه ای و معمولی اربعین می پردازند و در تولید و انتشار موضوعات عمیق و راهبردی اربعین ناتوان هستند.

وی بزرگنمایی مشکلات و کمبودها در مراسم پیاده روی اربعین و ایجاد دوگانه های غیر واقعی مثل تقابل اربعین و حج و شیعه و سنی را  از اهداف رسانه های غربی دانست و گفت: متاسفانه رسانه‌ای داخلی با تمام تلاشی که داشتند نتوانسته اند عظمت این مراسم معنوی را به نمایش بگذارند و شبهات موجود را رفع کنند. رسانه ها می‌توانند با آموزش مستمر و توانمندسازی زائران و خادمان و استفاده از ظرفیت سازمان های مردم نهاد محیط زیستی در دوره قبل، حین و بعد از مراسم اربعین، به برگزاری این مراسم اربعین به منظم ترین، بهترین و سالم ترین شکل کمک کنند.

*دانشگاه ها و رسانه ها باید به جنبه های اجتماعی اربعین در کنار جنبه های دینی توجه کنند

نصراللهی نقش دانشگاهیان را در توصیف، تبیین و پیش بینی مراسم اربعین مهم دانست و گفت: ضرروت دارد استادان و دانشجویان در تحقیقات خود بویژه در پایان نامه و رساله های تحصیلی ابتدا توصیف دقیقی از پدیده اربعین و ابعاد و ویژگی ها، ظرفیت ها و چالش های آن داشته باشند. همچنین دانشگاه ها و رسانه ها باید به جنبه های اجتماعی اربعین در کنار جنبه های دینی توجه کنند.

وی افزود: اربعین نماد بخشش، مهمان‌نوازی، وحدت، عشق، برادری، محبت، انسانیت انتظار ، امید و نماد اقتدار و صدای مظلومان و نمایش آزادگی است.

رئیس دانشکدگان جامعه و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی افزود: اقدامات درخور قدردانی در حوزه‌های مختلف رسانه‌ای و غیررسانه‌ای شده‌ است؛ اما به موازات استقبال و عظمت این پدیده بی‌نظیر این تلاش‌ها، ناکافی است.

نصراللهی با برشمردن ویژگی‌ها و فرصت‌های رسانه بی نطیر رسانه اربعین گفت: در عین‌حال در صورتی که اقدامات متناسب و موازی با گسترش روزافزون پدیده اربعین صورت نگیرد، چالش‌هایی‌ آن را تهدید می‌کند.

نویسنده کتاب مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانه‌های‌ حرفه ای گفت: غلبه احساسات بر حکمت، فقدان و ناکافی‌بودن آموزش بویژه در حوزه های‌بهداشتی، سونامی‌جمعیتی و اقدامات ناکافی و موازی زیرساختی و فرهنگی و  ساخت دوگانه‌های غیرواقعی از اربعین مثل اربعین_حج، شیعه_سنی، ایران_عربستان‌ از جمله‌ چالش‌های‌ اجرایی اربعین است.

عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی همچنین گفت: استفاده ناکافی از ظرفیت شبکه‌های‌اجتماعی از دیگر چالش‌های جهان اسلام در معرفی و فرهنگ‌سازی پدیده اربعین است.

رییس دانشکدگان جامعه و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی در بخش‌پایانی از سخنان خود گفت: تشکیل ستاد رسانه‌های مردم نهاد، توانمندسازی رسانه ها و موکب‌ها با آموزش‌های مستمر و تبادل تجربیات، استفاده از ظرفیت‌های همه قالب‌ها و ظرفیت رسانه‌ها بویژه رسانه‌های اجتماعی، پرهیز از دوگانه‌سازی های نادرست، توجه بر عقلانیت و حکمت‌افزایی، توجه به بعد اجتماعی  در کنار جنبه‌های دینی اربعین و پرهیز از حاکمیتی و دولتی‌کردن اربعین را از جمله راهکارهای مهم مقابله با چالش های اربعین و استفاده حداکثری از آن اعلام کرد.

لازم به ذکر است، در همایش «اربعین و جامعه مهدوی» که در کربلا برگزار شد، محققان و اندیشمندانی مختلف از کشورهای مختلف سخنرانی کردند.

منبع : دانشگاه ازاد اسلامی